Juliana and Samanda, two young Albanian professionals, debate the conquest of social rights by women in Albania and question whether “burrneshe”, i.e. “sworn virgins” living as men, have facilitated this conquest.
Testimony realised for the Mediterranean Women’s Archive project with the contribution of Mediterranean Women’s Fund – Fonds pour le femmes en Méditerranée.
Please note! If you have not accepted the website’s cookies, viewing contents from YouTube may be disabled.
Vuoi ascoltare e leggere altre testimonianze? Sostieni l’archivio vivo di Lunàdigas!
Ecco la trascrizione completa del video:
JULIANA: «My name is Juliana, I’m 23 years old, I was born in Shkodra, Albania. Lawyer. Women became “burrnesh” because of the conditions they were in.»
SAMANDA: «It’s not like that…»
JULIANA: «How?»
SAMANDA: «I don’t think so, they wanted to be like that, they chose to be men.»
JULIANA: «No, it happened for various reasons that have to do with their mindset.»
SAMANDA: «They wanted to be like that, they wanted to wear pants, they wanted to be a man.»
JULIANA: «No, they wanted to get the same freedom men enjoyed, they didn’t want to be men, they agreed to be considered men.»
SAMANDA: «They wanted freedom…»
JULIANA: «They gave up their identity…»
SAMANDA: «No. They were no longer a she, but a he. She was him. History now recognizes them as men, not as women. It’s women who didn’t want to live as women.»
JULIANA: «They were women who fought to have rights like men.»
SAMANDA: «But not for women’s rights.»
JULIANA: «They fought for justice.»
SAMANDA: «They fought for men’s rights.»
JULIANA: «No!»
SAMANDA: «They were at the forefront of it all, presenting themselves as men.»
JULIANA: «But also, to have the rights that men have.»
SAMANDA: «They oppressed women!»
JULIANA: «No. They have increased the value of women.»
SAMANDA: «They oppressed women! They wear trousers never putting on a skirt and showing her legs.»
JULIANA: «Because they wouldn’t let them wear them.»
SAMANDA: «Ok. Maybe I was lucky enough to grow up at a time when women’s rights had been won through struggles, but I was also lucky to be raised by two parents with an open mind and I had the opportunity to win every freedom. But who knows if it was the same for your mom?»
JULIANA: «Certainly not, because she grew up in a different era, very different from now. Many things were not allowed to them, how to go out for coffee with friends or wearing a dress. They absolutely had to wear their pants under their clothes. Many freedoms were limited at that time, putting on makeup and hanging out with the boys was against that mentality.»
SAMANDA: «There’s a big difference between generations, I think we’re very lucky in ours. But we’re lucky to have parents who, although they did not enjoy it, they gave us this freedom. I see it from my mother who didn’t have the opportunity to attend the school she wanted, despite having made her choice. She was not allowed to go to school because it was the men who stopped her. It was the men who set the rules. I say the same was true for your mother.»
JULIANA: «I think they had no choice, they had to do what their parents said. Their father decided and they could not object. Their rights have also been violated and they haven’t had a chance to live their lives freely.»
SAMANDA: «Do you think we have more opportunities than our parents?»
JULIANA: «Of course! I’m free, I can decide, I don’t have to follow rules without being able to change them. I can do what I want with my life. The “burrnesh” is born a woman, lives as a man and dies as a woman.»
SAMANDA: «My name is Samanda, I am 22 years old, I was born in Scutari, Albania. Psychologist.»
Albanese:
JULIANA: «Unë jam Juliana, jam 23 vjeçe e lindur në Shkodër, Shqipëri. Jurista. Grate jane kthyer ne burrnesha sepse kanë pasur kushtet dhe për shtak te kushteve ata kane ardhe…»
SAMANDA: «Une nuk mendoj se ka kene keshtu.»
JULIANA: «Si ka kene?»
SAMANDA: «Une mendoj se kane dashte me kene te tilla, kan zgjedh me kene burra.»
JULIANA: «Jo kanë ardhur për shkak të arsye të ndryshme që ata kanë pas për shkak te mentalitetit.»
SAMANDA: «Ata kan dashte me kan tilla, kanë dashtë me vesh pantollona, kane dashte me ken burra.»
JULIANA: «Jo ata kanë dashte me marr lirinë si burrat skan dashte me u ba burra. Ata kanë pranu me kene burra, kanë pranu me u drejtu si burra.»
SAMANDA: «Kane dashte liri…»
JULIANA: «Kane heq identitetin…»
SAMANDA: «Jo! Ato nuk kane qene ma ajo, ajo nuk ka qene ma ajo. Ajo ka qene ai. Historia tashmë ata i njeh si burra jo si gra. Janë gratë që se deshten veten te tilla.»
JULIANA: «Kane qene burrnesha që kanë luftuar për te drejtat si burrat.»
SAMANDA: «Por jo për drejtat e grave.»
JULIANA: «Kanë luftuar per drejtësi.»
SAMANDA: «Kanë luftu për të drejtat e burrave.»
JULIANA: «Jo!»
SAMANDA: «Jane kene ne kry te cdo gjeje tuj u paraqit si burra.»
JULIANA: «Por për këto drejta që burrat kanë që ti kene edhe ato si…»
SAMANDA: «Ata kanë shtyp gratë!»
JULIANA: «Jo. Ata e kane rrit vlerën e gruas.»
SAMANDA: «Ata e kanë shtyp gruan! Ata kane vesh pantolla e kam mohu fundin e kembet e bukura.»
JULIANA: «Sepse nuk i kanë leju me i vesh.»
SAMANDA: «Ok. Ndoshta unë kam pas fatin e mirë me u rrit në një kohë që drejtat e grave tashmë janë tu lobuar dhe janë tuj luftu por kam pasë fatin e mirë me u rrit prej dy prinderve me mendje te hapur. Dhe kam pase mundësinë me fitu çdo liri. Por se di neqoftese ka qene e njëjta gje per nanen tande?»
JULIANA: «Natyrisht jo, se ajo është rrit në një kohë tjetër ku ka pasur shumë dallime me këtë kohë te tashme, Per ato nuk janë leju shumë gjera as me dal pi kafe me shoqe, as me vesh një fustan duhet të kishin patjetër poshtë fustanit pantallona. Shumë liri kanë qenë kufizuara atehere, të lyheshin, te shoqëroheshin me djemtë ishte kundra. Dhe…»
SAMANDA: «Kena ndryshim shumë të madh mes brezash, unë e shoh që jena shumë me fat tek kjo pjesë, por jena me fat që kena edhe prind se pavarësisht se nuk i kanë pas të drejtat, ne na e kanë dhënë. Unë e shoh ndoshta tek nana ime që nuk e ka pas mundësinë me ndjek një shkollë ma shumë sic ajo ka dashtë pavarësisht se ka pasur një zgjedhje te sajen nuk ësht leju që ajo me shku në shkollë sepse kane kene meshkujt ata që e kane ndalu. Kane kene meshkujt që e kanë vu ligjin edhe them që kjo gje ka kene njëlloj edhe për nanen tane.»
JULIANA: «Une mendoj që ato nuk kanë pas te drejtën e një zgjedhjeje ato kanë pas disa detyra që është dashte me i ndjek siç prind e tyre kane thane ose baba i tyre ka thënë, dhe nuk kanë mujt me kundërshtu. Edhe drejtat e tyne janë shkel dhe nuk kanë pas mundësi zgjedhje ta jetojnë jetën e tyre të lirë.»
SAMANDA: «A mendon ti se na kena me shume mundesi se prinderit tane?»
JULIANA: «Natyrisht po, une dal e lirë mund të vendosi unë për jetën time nuk është se kam një rregull që une duhet ta zbatoj dhe nuk mund ta ndryshoj këtë rregull. Jo unë kam zgjedhjen time mund të bëj çfare të duan me jetën time. Ajo lindi si një femër, jetoi si një burrë dhe vdiq si një grua.»
SAMANDA: «Unë jam Samanda njëzetë e dy vjeçe e lindur në Shkodër, Shqipëri. Psikologe.»
Vuoi ascoltare e leggere altre testimonianze? Sostieni l’archivio vivo di Lunàdigas!
